| (NE)POSTOJANJE OBAVEZE STRANOG PRAVNOG LICA DA ODREDI PORESKOG PUNOMOĆNIKA I DA SE EVIDENTIRA ZA OBAVEZU PLAĆANJA PDV U SLUČAJU KADA OBAVLJA GRAĐEVINSKE RADOVE NA TERITORIJI REPUBLIKE SRBIJE
Zakon o porezu na dodatu vrednost član 10a |
Strano lice koje u Republici Srbiji vrši promet dobara i usluga za koji postoji obaveza obračunavanja PDV, odnosno promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje sa pravom na odbitak prethodnog poreza dužno je da odredi poreskog punomoćnika i da se evidentira za obavezu plaćanja PDV, nezavisno od iznosa tog prometa u prethodnih 12 meseci. Međutim, ako strano lice vrši navedeni promet isključivo obveznicima PDV, odnosno licima iz člana 9. stav 1., kao i promet usluga prevoza putnika autobusima za koje se kao osnovica za obračunavanje PDV utvrđuje prosečna naknada prevoza za svaki pojedinačni prevoz, to strano lice nema obavezu, već mogućnost da odredi poreskog punomoćnika i da se evidentira za obavezu plaćanja PDV
„I Sa stanovišta primene Zakona o porezu na dodatu vrednost
Saglasno odredbama člana 3. Zakona o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS“, br. 84/2004, 86/2004 – ispr., 61/2005, 61/2007, 93/2012, 108/2013, 6/2014 – usklađeni din. izn., 68/2014 – dr. zakon, 142/2014, 5/2015 – usklađeni din. izn., 83/2015, 5/2016 – usklađeni din. izn., 108/2016, 7/2017 – usklađeni din. izn., 113/2017, 13/2018 – usklađeni din. izn., 30/2018, 4/2019 – usklađeni din. izn., 72/2019, 8/2020 – usklađeni din. izn., 153/2020, 138/2022 i 94/2024 – dalje: ZPDV), predmet oporezivanja PDV su isporuka dobara i pružanje usluga (dalje: promet dobara i usluga) koje poreski obveznik izvrši u Republici uz naknadu, u okviru obavljanja delatnosti, kao i uvoz dobara u Republiku.
Promet dobara, u smislu ovog zakona, a u skladu sa odredbom člana 4. stav 1. ZPDV, je prenos prava raspolaganja na telesnim stvarima (dalje: dobra) licu koje tim dobrima može raspolagati kao vlasnik, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.
Promet usluga, u smislu ovog zakona, su svi poslovi i radnje u okviru obavljanja delatnosti koji nisu promet dobara iz člana 4. ovog zakona (član 5. stav 1. ZPDV).
Odredbom člana 8. stav 1. ZPDV propisano je da je poreski obveznik (dalje: obveznik) lice, uključujući i lice koje u Republici nema sedište, odnosno prebivalište (dalje: strano lice), koje samostalno obavlja promet dobara i usluga, u okviru obavljanja delatnosti.
Delatnost iz stava 1. ovog člana je trajna aktivnost proizvođača, trgovca ili pružaoca usluga u cilju ostvarivanja prihoda, uključujući i delatnosti eksploatacije prirodnih bogatstava, poljoprivrede, šumarstva i samostalnih zanimanja (član 8. stav 2. ZPDV).
Prema odredbi člana 8. stav 3. ZPDV, smatra se da obveznik obavlja delatnost i kada je vrši u okviru stalne poslovne jedinice.
Izuzetno od stava 3. ovog člana, ako strano lice u Republici ima stalnu poslovnu jedinicu, to strano lice obveznik je za promet koji ne vrši njegova stalna poslovna jedinica (član 8. stav 4. ZPDV).
Stalnom poslovnom jedinicom iz st. 3. i 4. ovog člana smatra se organizacioni deo pravnog lica koji u skladu sa zakonom može da obavlja delatnost (član 8. stav 5. ZPDV).
Republika i njeni organi, organi teritorijalne autonomije i lokalne samouprave, kao i pravna lica osnovana zakonom, odnosno aktom organa Republike, teritorijalne autonomije ili lokalne samouprave u cilju obavljanja poslova državne uprave ili lokalne samouprave (dalje: Republika, organi i pravna lica), nisu obveznici u smislu ovog zakona ako obavljaju promet dobara i usluga iz delokruga organa, odnosno u cilju obavljanja poslova državne uprave ili lokalne samouprave (član 9. stav 1. ZPDV).
Prema odredbi člana 10a stav 1. ZPDV, strano lice koje u Republici vrši promet dobara i usluga za koji postoji obaveza obračunavanja PDV, odnosno promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje sa pravom na odbitak prethodnog poreza u skladu sa ovim zakonom dužno je da odredi poreskog punomoćnika i da se evidentira za obavezu plaćanja PDV, nezavisno od iznosa tog prometa u prethodnih 12 meseci, ako ovim zakonom nije drukčije uređeno.
Odredbom stava 2. istog člana ZPDV propisano je da strano lice koje u Republici vrši promet dobara i usluga iz stava 1. ovog člana isključivo obveznicima PDV, odnosno licima iz člana 9. stav 1. ovog zakona, promet dobara koja su u postupku carinskog skladištenja u skladu sa carinskim propisima, kao i promet usluga prevoza putnika autobusima za koje se kao osnovica za obračunavanje PDV utvrđuje prosečna naknada prevoza za svaki pojedinačni prevoz, u skladu sa ovim zakonom, nije dužno da u Republici odredi poreskog punomoćnika i da se evidentira za obavezu plaćanja PDV.
Strano lice iz stava 1. ovog člana može da odredi samo jednog poreskog punomoćnika (član 10a stav 3. ZPDV).
Prema članu 10a stav 4. ZPDV, poreski punomoćnik stranog lica može biti fizičko lice, uključujući i preduzetnika, odnosno pravno lice, koje ima prebivalište, odnosno sedište u Republici, koje je evidentirani obveznik PDV najmanje 12 meseci pre podnošenja zahteva za odobravanje poreskog punomoćstva, koje na dan podnošenja zahteva nema dospele, a neplaćene obaveze za javne prihode po osnovu obavljanja delatnosti koje utvrđuje Poreska uprava i kojem je nadležni poreski organ, na osnovu podnetog zahteva za odobrenje poreskog punomoćstva uz koji je priložena propisana dokumentacija (dalje: zahtev za poresko punomoćstvo), rešenjem odobrio poresko punomoćstvo.
Poreski punomoćnik stranog lica ne može biti stalna poslovna jedinica tog stranog lica (član 10a stav 5. ZPDV).
Odredbom stava 6. istog člana ZPDV propisano je da poreski punomoćnik stranog lica u ime i za račun tog stranog lica obavlja sve poslove u vezi sa ispunjavanjem obaveza i ostvarivanjem prava koje strano lice u skladu sa ovim zakonom ima kao obveznik PDV (podnošenje evidencione prijave, obračunavanje PDV, izdavanje računa, podnošenje poreskih prijava, plaćanje PDV i drugo).
Nadležni poreski organ neće izdati odobrenje za poresko punomoćstvo licu koje je pravosnažno osuđeno za poresko krivično delo (član 10a stav 7. ZPDV).
Nadležni poreski organ ukinuće odobrenje za poresko punomoćstvo licu koje je pravosnažno osuđeno za poresko krivično delo (član 10a stav 8. ZPDV).
Prema članu 10a stav 9. ZPDV, u slučaju ukidanja odobrenja za poresko punomoćstvo iz stava 8. ovog člana, odnosno prestanka poreskog punomoćstva po drugom osnovu, nastupaju sve pravne posledice brisanja iz evidencije za PDV u smislu ovog zakona, osim ako strano lice u roku od 15 dana od dana ukidanja odobrenja za poresko punomoćstvo, odnosno prestanka poreskog punomoćstva po drugom osnovu, ne odredi drugog punomoćnika i u istom roku taj punomoćnik ne podnese zahtev za poresko punomoćstvo nadležnom poreskom organu.
Ako nadležni poreski organ ne odobri poresko punomoćstvo punomoćniku iz stava 9. ovog člana, nastupaju sve pravne posledice iz tog stava (član 10a stav 10. ZPDV).
U slučaju opoziva, odnosno otkaza punomoćja, poresko punomoćstvo prestaje danom kada je nadležni poreski organ primio obaveštenje o opozivu, odnosno otkazu punomoćja, upućenog od strane lica čije je punomoćstvo prestalo opozivom, odnosno otkazom (član 10a stav 11. ZPDV).
Poreski punomoćnik stranog lica solidarno odgovara za sve obaveze stranog lica kao obveznika PDV, uključujući i obaveze po osnovu brisanja iz evidencije za PDV, a naročito za plaćanje PDV, kazni i kamata u vezi sa dugom po osnovu PDV (član 10a stav 12. ZPDV).
Način i postupak odobravanja poreskog punomoćstva iz člana 10a ZPDV bliže su uređeni Pravilnikom o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS“, br. 37/2021, 64/2021, 127/2021, 49/2022, 59/2022, 7/2023, 15/2023, 60/2023, 96/2023, 116/2023, 29/2024, 65/2024, 73/2024, 101/2024 i 107/2024).
Odredbom člana 27. stav 1. PPDV propisano je da poreski punomoćnik stranog lica može biti fizičko lice, uključujući i preduzetnika, odnosno pravno lice koje ispunjava sledeće uslove, i to:
1) da ima prebivalište, odnosno sedište u Republici Srbiji;
2) da je obveznik PDV;
3) da je od datuma podnošenja evidencione prijave do datuma podnošenja zahteva za odobravanje poreskog punomoćstva proteklo najmanje 12 meseci;
4) da na dan podnošenja zahteva nema dospele, a neplaćene obaveze za javne prihode po osnovu obavljanja delatnosti koje utvrđuje Poreska uprava;
5) da nije pravosnažno osuđeno za poresko krivično delo;
6) da mu je strano lice dalo punomoćje kojim ga ovlašćuje za obavljanje svih poslova u vezi sa ispunjavanjem obaveza i ostvarivanjem prava koje strano lice u skladu Zakonom ima kao obveznik PDV.
Odredbom stava 2. istog člana PPDV propisano je da punomoćje iz stava 1. tačka 6) ovog člana mora biti overeno od strane lica nadležnog za overu (sud, javni beležnik i dr.).
Prema odredbi člana 28. stav 1. PPDV, lice iz člana 27. stav 1. ovog pravilnika podnosi zahtev za odobravanje poreskog punomoćstva Poreskoj upravi – Centrali, na Obrascu ZOPPPDV – Zahtev za odobravanje poreskog punomoćstva za porez na dodatu vrednost, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo.
Odredbom stava 2. istog člana PPDV propisano je da zahtev iz stava 1. ovog člana sadrži naročito podatke o:
1) nazivu, odnosno imenu i prezimenu i PIB-u, odnosno EBS-u stranog lica;
2) imenu i prezimenu odgovornog lica u stranom pravnom licu;
3) adresi sedišta, odnosno prebivališta stranog lica;
4) broju pod kojim je strano lice evidentirano za obavezu plaćanja PDV, odnosno drugog oblika poreza na potrošnju u državi u kojoj ima sedište, odnosno prebivalište i nazivu nadležnog organa;
5) nazivu, odnosno imenu i prezimenu punomoćnika;
6) imenu i prezimenu odgovornog lica u pravnom licu – punomoćniku;
7) adresi sedišta, odnosno prebivališta punomoćnika;
8) PIB-u, odnosno JMBG-u punomoćnika;
9) JMBG-u, a u nedostatku JMBG-a broju pasoša odgovornog lica u pravnom licu – punomoćniku;
10) mestu i datumu podnošenja zahteva.
Odredbom člana 28. stav 3. PPDV propisano je da se uz zahtev iz stava 1. ovog člana podnosi:
1) dokaz o prebivalištu, odnosno sedištu lica kojem je strano lice dalo punomoćje iz člana 27. stav 1. tačka 6) ovog pravilnika;
2) dokaz o neosuđivanosti za poresko krivično delo;
3) dokument kojim se potvrđuje da je strano lice obveznik PDV, odnosno drugog oblika poreza na potrošnju u državi u kojoj ima sedište, odnosno prebivalište;
4) punomoćje iz člana 27. stav 1. tačka 6) ovog pravilnika.
Poreska uprava – Centrala rešenjem odlučuje o zahtevu za odobravanje poreskog punomoćstva u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva (član 28. stav 4. PPDV).
Prema odredbi člana 29. stav 1. PPDV, u slučaju opoziva, odnosno otkaza punomoćja, lice čije je punomoćstvo prestalo opozivom, odnosno otkazom dostavlja nadležnom poreskom organu obaveštenje o opozivu, odnosno otkazu punomoćja.
Obaveštenje iz stava 1. ovog člana dostavlja se na Obrascu OOPPPDV – Obaveštenje o opozivu, odnosno otkazu poreskog punomoćstva za porez na dodatu vrednost, koji je odštampan uz ovaj pravilnik i čini njegov sastavni deo (član 29. stav 2. PPDV).
Prema stavu 3. istog člana PPDV, obaveštenje iz stava 1. ovog člana sadrži naročito podatke o:
1) prestanku poreskog punomoćstva – opozivu ili otkazu;
2) nazivu, odnosno imenu i prezimenu i PIB-u, odnosno EBS-u stranog lica;
3) imenu i prezimenu odgovornog lica u stranom pravnom licu;
4) adresi sedišta, odnosno prebivališta stranog lica;
5) broju pod kojim je strano lice evidentirano za obavezu plaćanja PDV, odnosno drugog oblika poreza na potrošnju u državi u kojoj ima sedište, odnosno prebivalište i nazivu nadležnog organa;
6) nazivu, odnosno imenu i prezimenu punomoćnika;
7) imenu i prezimenu odgovornog lica u pravnom licu – punomoćniku;
8) adresi sedišta, odnosno prebivališta punomoćnika;
9) PIB-u, odnosno JMBG-u punomoćnika;
10) JMBG-u, a u nedostatku JMBG-a broju pasoša odgovornog lica u pravnom licu – punomoćniku;
11) mestu i datumu.
Uz obaveštenje iz stava 1. ovog člana dostavlja se i dokaz o opozivu, odnosno otkazu punomoćja (član 29. stav 4. PPDV).
Danom kada je nadležni poreski organ primio obaveštenje iz stava 1. ovog člana prestaje poresko punomoćstvo (član 29. stav 5. PPDV).
Ako strano lice u roku od 15 dana od dana prestanka poreskog punomoćstva ne odredi drugog punomoćnika i u istom roku taj punomoćnik ne podnese zahtev za odobravanje poreskog punomoćstva nadležnom poreskom organu, odnosno ako nadležni poreski organ ne odobri poresko punomoćstvo tom punomoćniku, nadležni poreski organ sprovodi postupak brisanja iz evidencije za PDV stranog lica u skladu sa Zakonom i ovim pravilnikom (član 29. stav 6. PPDV).
Saglasno odredbi člana 30. PPDV, Poreska uprava – Centrala vodi registar poreskih punomoćnika i na svojoj internet strani objavljuje podatke o:
1) nazivu, odnosno imenu i prezimenu poreskog punomoćnika;
2) adresi sedišta, odnosno prebivališta poreskog punomoćnika;
3) PIB-u, odnosno JMBG-u poreskog punomoćnika;
4) datumu donošenja rešenja kojim je odobreno poresko punomoćstvo;
5) stranom licu iz člana 28. stav 2. tač. 1), 2), 3), 4) i 5) ovog pravilnika, uključujući i podatak o državi sedišta, odnosno prebivališta stranog lica;
6) datumu prestanka poreskog punomoćstva.
U skladu sa navedenim, predmet oporezivanja PDV je, između ostalog, promet dobara i usluga koji poreski obveznik izvrši u Republici Srbiji uz naknadu, u okviru obavljanja delatnosti. Poreskim obveznikom smatra se lice, uključujući i strano lice (lice koje u Republici Srbiji nema sedište, odnosno prebivalište), koje samostalno obavlja promet dobara i usluga, u okviru obavljanja delatnosti. Ako strano lice u Republici Srbiji ima stalnu poslovnu jedinicu, to strano lice obveznik je za promet koji ne vrši njegova stalna poslovna jedinica.
Načelno, strano lice koje u Republici Srbiji vrši promet dobara i usluga za koji postoji obaveza obračunavanja PDV, odnosno promet dobara i usluga za koji je propisano poresko oslobođenje sa pravom na odbitak prethodnog poreza u skladu sa ZPDV dužno je da odredi poreskog punomoćnika i da se evidentira za obavezu plaćanja PDV, nezavisno od iznosa tog prometa u prethodnih 12 meseci. Međutim, ako strano lice vrši navedeni promet isključivo obveznicima PDV, odnosno licima iz člana 9. stav 1. ZPDV, kao i promet usluga prevoza putnika autobusima za koje se kao osnovica za obračunavanje PDV utvrđuje prosečna naknada prevoza za svaki pojedinačni prevoz, u skladu sa ZPDV, to strano lice nema obavezu, već mogućnost da odredi poreskog punomoćnika i da se evidentira za obavezu plaćanja PDV.
II Sa stanovišta primene Zakona o porezu na dobit pravnih lica
Članom 3. stav 1. Zakona o porezu na dobit pravnih lica („Sl. glasnik RS“, br. 25/2001, 80/2002, 80/2002 – dr. zakon, 43/2003, 84/2004, 18/2010, 101/2011, 119/2012, 47/2013, 108/2013, 68/2014 – dr. zakon, 142/2014, 91/2015 – autentično tumačenje, 112/2015, 113/2017, 95/2018, 86/2019, 153/2020, 118/2021 i 94/2024 – dalje: ZPDPL), propisano je da nerezident Republike (dalje: nerezidentni obveznik) podleže oporezivanju dobiti koju ostvari poslovanjem preko stalne poslovne jedinice koja se nalazi na teritoriji Republike na način propisan ovim zakonom, ukoliko međunarodnim ugovorom o izbegavanju dvostrukog oporezivanja nije drukčije uređeno.
Prema članu 4. stav 1. ZPDPL, stalna poslovna jedinica je svako stalno mesto poslovanja preko kojeg nerezidentni obveznik obavlja delatnost, a naročito: 1. ogranak; 2. pogon; 3. predstavništvo; 4. mesto proizvodnje, fabrika ili radionica; 5. rudnik, kamenolom ili drugo mesto eksploatacije prirodnog bogatstva.
U skladu sa članom 4. stav 2. ZPDPL, stalnu poslovnu jedinicu čine i stalno ili pokretno gradilište, građevinski ili montažni radovi, ako traju duže od šest meseci, i to: a) jedna od više izgradnji ili montaža koje se uporedno obavljaju, ili b) nekoliko izgradnji ili montaža koje se obavljaju bez prekida jedna za drugom.
Prema odredbi člana 5. stav 1. ZPDPL, nerezidentni obveznik koji obavlja delatnost na teritoriji Republike poslovanjem preko stalne poslovne jedinice koja vodi poslovne knjige u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo (ogranak i drugi organizacioni delovi nerezidentnog obveznika koji obavljaju delatnost), oporezivu dobit utvrđuje u skladu sa ovim zakonom i podnosi za stalnu poslovnu jedinicu poreski bilans i poresku prijavu.
Nerezidentni obveznik koji obavlja delatnost preko stalne poslovne jedinice koja ne vodi poslovne knjige u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo, dužan je da vodi u toj stalnoj poslovnoj jedinici evidenciju kojom se obuhvataju svi podaci o prihodima i rashodima, kao i drugi podaci od značaja za utvrđivanje dobiti koju ta jedinica ostvaruje poslovanjem na teritoriji Republike, i da podnosi poreski bilans i poresku prijavu (član 5. stav 2. ZPDPL).
Članom 5. stav 3. ZPDPL, poreski bilans i poresku prijavu podnosi i nerezidentni obveznik koji delatnost na teritoriji Republike obavlja preko stalne poslovne jedinice koja se saglasno međunarodnom ugovoru o izbegavanju dvostrukog oporezivanja ne smatra stalnom poslovnom jedinicom.
Saglasno navedenom, kada nerezidentni obveznik na teritoriji Republike obavlja građevinske radove (tj. rekonstrukciju železničkih pružnih prelaza) koji će, kako navodite u sadržini podnetog dopisa, trajati duže od vremenskog perioda propisanog članom 4. stav 2. ZPDPL, smatramo da aktivnosti nerezidentnog obveznika, u tom slučaju, podrazumevaju postojanje stalne poslovne jedinice na teritoriji Republike. S tim u vezi, nerezidentni obveznik dužan je da za dobit ostvarenu obavljanjem delatnosti preko stalne poslovne jedinice na teritoriji Republike, podnese poresku prijavu i poreski bilans, u skladu sa ZPDPL.
U skladu sa članom 40. stav 1. ZPDPL, ukoliko međunarodnim ugovorom o izbegavanju dvostrukog oporezivanja nije drukčije uređeno, porez na dobit po odbitku po stopi od 20% obračunava se i plaća na prihode koje ostvari nerezidentno pravno lice od rezidentnog pravnog lica po osnovu:
1) dividendi i udela u dobiti u pravnom licu, uključujući i dividendu iz člana 35. ovog zakona;
2) naknada od autorskog i srodnih prava i prava industrijske svojine (dalje: autorska naknada);
3) kamata;
4) naknada od zakupa i podzakupa nepokretnosti i pokretnih stvari na teritoriji Republike;
5) naknada od usluga istraživanja tržišta, računovodstvenih i revizorskih usluga i drugih usluga iz oblasti pravnog i poslovnog savetovanja, nezavisno od mesta njihovog pružanja ili korišćenja, odnosno mesta gde će biti pružene ili korišćene.
Pravilnikom o vrstama usluga po osnovu kojih nerezidentno pravno lice ostvaruje prihod koji se oporezuje porezom po odbitku („Sl. glasnik RS“, br. 18/2018 – dalje: Pravilnik) bliže se uređuju vrste usluga iz člana 40. stav 1. tačka 5) Zakona, po osnovu kojih nerezidentno pravno lice, osim nerezidentnog pravnog lica iz jurisdikcije sa preferencijalnim poreskim sistemom, ostvaruje prihod od rezidentnog pravnog lica, koji se oporezuje porezom po odbitku, i to:
1) usluge istraživanja tržišta;
2) računovodstvene i revizorske usluge;
3) druge usluge iz oblasti pravnog i poslovnog savetovanja.
Saglasno navedenom, prihod nerezidentnog pravnog lica, ostvaren od rezidentnog pravnog lica isključivo po osnovu izvođenja građevinskih radova na teritoriji Republike, nije predmet oporezivanja porezom po odbitku, u skladu sa članom 40. stav 1. ZPDPL.
III Sa stanovišta primene ugovora o izbegavanju dvostrukog oporezivanja
Između Savezne vlade Savezne Republike Jugoslavije i Vlade Narodne Republike Kine zaključen je Ugovor o izbegavanju dvostrukog oporezivanja u odnosu na poreze na dohodak i na imovinu („Sl. glasnik RS – Međunarodni ugovori“, br. 2/97 – dalje: Ugovor) koji se primenjuje od prvog januara 1998. godine.
Ugovor je, sa početkom primene od 1. januara 2023. godine, izmenjen rešenjima iz Multilateralne konvencije za primenu mera koje se u cilju sprečavanja erozije poreske osnovice i premeštanja dobiti odnose na poreske ugovore („Sl. glasnik RS – Međunarodni ugovori“, br. 3/2018 i 4/2023).
Napominjemo, da Ustav Republike Srbije („Sl. glasnik RS“, br. 98/2006) u članu 16. (pored ostalog) predviđa da su: „Opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava i potvrđeni međunarodni ugovori sastavni deo pravnog poretka Republike Srbije i neposredno se primenjuju.“
Ugovor u članu 5. (Stalna jedinica), stav 3. propisuje:
- Izraz „stalna jedinica“ obuhvata i gradilište, građevinske, montažne ili instalacione radove ili nadzorne delatnosti u vezi sa tim radovima, ali samo ako takvo gradilište, radovi ili delatnosti traju duže od 12 meseci.
Ugovor u članu 7. (Dobit od poslovanja) propisuje:
- Dobit preduzeća države ugovornice oporezuje se samo u toj državi, osim ako preduzeće obavlja poslovanje u drugoj državi ugovornici preko stalne jedinice koja se u njoj nalazi. Ako preduzeće obavlja poslovanje u drugoj državi ugovornici preko stalne jedinice, dobit preduzeća može se oporezivati u toj drugoj državi, ali samo do iznosa koji se pripisuje toj stalnoj jedinici.
- Zavisno od odredbe stava 3, ovog člana, kada preduzeće države ugovornice obavlja poslovanje u drugoj državi ugovornici preko stalne jedinice koja se u njoj nalazi, u svakoj državi ugovornici se toj stalnoj jedinici pripisuje dobit koju bi mogla da ostvari da je bila odvojeno i posebno preduzeće koje se bavi istim ili sličnim delatnostima, pod istim ili sličnim uslovima i da je poslovala potpuno samostalno sa preduzećem čija je stalna jedinica.
- Pri određivanju dobiti stalne jedinice, priznaju se kao odbici troškovi koji su učinjeni za potrebe poslovanja stalne jedinice, uključujući troškove upravljanja i opšte administrativne troškove, bilo u državi u kojoj se nalazi stalna jedinica ili na drugom mestu.
- Ako je uobičajeno da se u državi ugovornici dobit koja se pripisuje stalnoj jedinici određuje na osnovu raspodele ukupne dobiti preduzeća na njegove posebne delove, rešenje iz stava 2. ovog člana ne sprečava tu državu ugovornicu da takvom uobičajenom raspodelom odredi dobit koja se oporezuje. Usvojeni metod raspodele treba da bude takav da rezultat bude u skladu s načelima koja su sadržana u ovom članu.
- Stalnoj jedinici ne pripisuje se dobit ako ta stalna jedinica samo kupuje dobra ili robu za preduzeće.
- Za potrebe prethodnih stavova, dobit koja se pripisuje stalnoj jedinici određuje se istom metodom iz godine u godinu, osim ako postoji opravdan i dovoljan razlog da se postupi drukčije.
- Kada dobit obuhvata delove dohotka koji su regulisani posebnim članovima ovog ugovora, odredbe ovog člana ne utiču na odredbe tih članova.
Imajući u vidu navedeno, ukoliko, u konkretnom slučaju, nerezidentno pravno lice iz NR Kine obavlja građevinske radove na teritoriji Republike Srbije u periodu dužem od 12 meseci, smatraće se da ima stalnu poslovnu jedinicu u Republici Srbiji, i biće u obavezi da plati porez na dobit koju stalna poslovna jedinica ostvari.“
(Mišljenje Ministarstva finansija, br. 003369795 2025 10520 004 000 011 004 od 15.8.2025. godine)